Բաժիններ

Լրացուցիչ

Ընտրել լեզուն

Ո՞Վ կդառնա այս տարվա Նոբելյան դափնեկիրը գրականության ասպարեզում.

Վիվառոյի գործակիցները

 

Ներկայիս արագ զարգացող ինֆորմացիոն դարաշրջանում, երբ համացանցն ու հեռուստատեսությունը դուրս են մղել ավանդական թերթերին ու ամսագրերին, գրականությունը նույնպես զիջել է իր երբեմնի առաջատարի դիրքը: Եվ այս ոլորտի նույնիսկ ամենաաղմկահարույց իրադարձությունները, ամենասպասված պարգևատրումները հայտնվում են ստվերում: Սակայն Նոբելյան մրցանակը կարելի է դասել բացառությունների շարքը, որի նկատմամբ հետաքրքրությունը երբեք չի մարում:

Գրականության ասպարեզում Նոբելյան մրցանակ շնորհվում է 1901 թվականից ի վեր: Այստեղ, ի տարբերություն մյուս պարգևների, մրցանակը շնորհվում է ոչ թե կոնկրետ ստեղծագործության, այլ գրականության ոլորտում ունեցած ավանդի համար: Իսկ թեկնածուներին առաջադրում են ոչ միայն Շվեդական ակադեմիայի անդամները, Նոբելյան դափնեկիրները, այլև աշխարհի համալսարանների գրականության և լեզվաբանության պրոֆեսորները: Եվ հենց վերջիններս են ավելի շատ թեկնածուներ առաջադրում, չնայած շատերի կարծիքով, նրանք ավելի շատ հին գրականության գիտակներ են, քան ժամանակակից:

Ուսումնասիրելով վերջին 16 տարիների դափնեկիրների տվյալները,  կարելի է եզրակացնել, որ Նոբելյան մրցանակի ժամանակակից հաղթողը լինելու է տղամարդ, մոտ 68 տարեկան, արձակագիր և պետք է որոշակի ժամանակ բնակված լինի Եվրոպայում: Այդ 16 հաղթողներից 12-ն ապրել են Եվրոպայում, մեծ մասն արդեն 60-ն անց են եղել, իսկ նրանց մեջ կանայք ընդամենը 5-ն են եղել: Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, նոր Շվեդիայի ակադեմիկոսները առավել նպատակահարմար են գտնում պարգևատրել արձակագիրներին, քան պոետներին: Իսկ թեմաներից նրանց համար նախընտրելի է, երբ ստեղծագործության մեջ նկարագրվում է անհատի դիմակայությունը աշխարհի ժամանակակից դրսևորումներին:

Վիվառոն սահմանել է հատուկ գործակիցներ, այն գրողների համար, ովքեր գրականության ասպարեզում հավակնում են ամենահեղինակավոր մրցանակին:

Ըստ Վիվառոյի սահմանած գործակիցների, Նոբելյան մրցանակի հավանական թեկնածուների ցուցակը 5 գործակցով գլխավորում է ճապոնացի գրող և թարգմանիչ Հարուկի Մուրակամին: Հետաքրքիր է, որ նախորդ տարվա դափնեկիր Սվետլանա Ալեքսիևիչի հաղթելու գործակիցը նույնպես 5 է եղել, այդ տարի հեղինակը եղել է 67 տարեկան, այնքան, ինչքան ճապոնացի գրողի տարիքն է այժմ:

Երկրորդ տեղում սիրիացի բանաստեղծ, էսսեիստ Ադոնիսն է, ով առաջ է անցել ամերիկացի գրող, Պուլիցերյան և Բուկերյան մրցանակի դափնեկիր Ֆիլիպ Ռոդից:

Նոբելյան մրցանակը տարվա կարևոր իրադարձություններից մեկն է, որին սպասում են միլիոնավոր ընթերցողներ:  Անհամբեր են նաև Համաշխարհային հեղինակություն ունեցող գրողները, չէ՞ որ բացի խոշոր պարգևից, մրցանակաբաշխության ավարտից հետո կտրուկ ավելանում է հաղթող հեղինակի գրքերի վաճառքը:

Եղեք համաշխարհային իրադարձության կենտրոնում, հետևեք Վիվառոյի թարմացումներին և գործակիցներին հետևյալ հղումով,  https://goo.gl/ZA3Czi